Het Huis van de Stad

Cum Laude afstudeerproject, een onderzoek naar de mogelijkheden van het Paleis op Dam. Ooit gebouwd als Stadhuis van Amsterdam.

Het Paleis op de Dam, in 1648 gebouwd als stadhuis van Amsterdam. Het middelpunt van de wereld, de plek waar het gebeurde, een groots monument in de stad. Een publiek gebouw met vele functies als de rechtspraak, het stadsbestuur, de wisselbank, een gevangenis, de woning van de burgemeester en trouwen. Vanwege de indrukwekkende verschijning werd het gebouw in de 18e eeuw ook wel het 8e wereldwonder genoemd. Toen Lodewijk Napoleon in 1806 de eerste koning van het Koninkrijk Holland werd, heeft hij het stadhuis van Amsterdam in gebruik genomen als Paleis. De stadhuisfuncties verdwenen uit het gebouw en vertrokken naar diverse plekken in de stad. Tussen 1810 en 1935 was het gebouw eigendom van Amsterdam, maar werd het weinig gebruikt. In 1935 is het verkocht aan het Rijk. Sindsdien wordt het beschikbaar gesteld voor feestelijke gelegenheden van het koningshuis. Dit gebeurt slechts enkele malen per jaar. De rest van de tijd staat het leeg.... Het Paleis heeft momenteel een gesloten uitstraling op een van de meeste openbare plekken van de stad. Vroeger had het Paleis een belangrijke rol als openbaar centrum van de stad, de plek waar de inwoners van de stad kwamen om elkaar te ontmoeten en zaken te regelen. Veel mensen weten niet dat het gebouw ooit het stadhuis van Amsterdam was en dat een gedeelte van het Paleis momenteel te bezoeken is. Zou het niet mooi zijn als de stad weer een paleis met openbare functies krijgt? Aan de hand van het historische, bouwkundig en ruimtelijk onderzoek valt te concluderen dat het gebouw door de jaren heen al een hele transformatie heeft meegemaakt en dat het gebouw ontzettend goed in elkaar zit. Het leent zich voor diverse functies en kan van functie veranderen door minimale ingrepene. Lodewijk Napoleon kwam met nieuwe wandbekleding en meubels en in eens was het een paleis geworden. Het onderzoek laat zien dat het gebouw al ontzettend veel in zich heeft. Aan de hand van deze conclusie wordt het de uitdaging om zoveel mogelijk van de bestaande kwaliteiten gebruik te maken. Het doel is dan ook de nieuwe functie zich te laten vormen aan de hand van de kwaliteiten van het gebouw. Het kan zijn dat de functie dus gekneed wordt aan de hand van de beschikbare ruimtes. Mochten er daadwerkelijk grotere essentiele ingrepen nodig zijn, dan zal ik teruggrijpen naar de bouwhistorische waardering. Om daarin te bekijken of ik de ingrepen kan rechtvaardigen. De nieuwe functies worden gekoppeld aan functies uit het verleden.

De Wisselbank wordt een Voedselbank, De Nachtwacht komt weer op zijn originele plek in de Krijgsraadzaal, Het cellencomplex wordt een koninklijke Kinderopvang.

De oude burgemeesterwoning wordt de woning van de Koning en het paleis museum blijft bestaan zoals dat nu ook aanwezig is. Om de functies daadwerkelijk te laten functioneren zal ik nieuwe meubels moeten plaatsen, net zoals Lodewijk Napoleon deed in 1808. Het materiaalgebruik van deze meubels zal een logisch gevolg zijn van de gebruikte materialen uit het verleden.